2008 Güney Osetya Savaşı

**ercan96** · 12-08-2008, 01:12

2008 Güney Osetya Savaşı, Ağustos 2008 tarihinde Güney Osetya - Rusya-Gürcistan ve son olarak Abhazya'nın katılımı ile aralarında gerçekleşen gerilim ve çatışmalarla başlayan savaştır.

Konu başlıkları [gizle]
1 Gürcistan - Güney Osetya Sorunu
2 Gelişmeler
2.1 1 Ağustos 2008 - 7 Ağustos 2008
2.2 8 Ağustos 2008
2.3 9 Ağustos 2008
2.4 10 Ağustos 2008
2.5 11 Ağustos 2008
2.6 Diplomatik Gelişmeler
2.6.1 8 Ağustos 2008
2.6.2 9 Ağustos 2008
2.6.3 10 Ağustos 2008
2.6.4 11 Ağustos 2008
3 Askeri Durumlar
3.1 Kuvvetler
3.2 Ordular
4 Tepkiler
4.1 Uluslararası örgütler
4.2 Ülkeler
4.2.1 Tanınan Ülkeler
4.2.2 Tanınmayan Ülkeler
5 Ayrıntılar
6 Kaynakça
7 Dış Bağlantılar

Gürcistan - Güney Osetya Sorunu
Güney Osetya, 1922'de özerk bölge olarak Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği yönetimindeki Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlandı. Sovyetlerin dağılmasının ardından Rusya'ya bağlı Kuzey Osetya ile birleşmeyi isteyen Güney Osetya ve Gürcistan Cumhuriyeti arasındaki gerginlik 1989 sonlarından itibaren artış gösterdi. Bölgenin, 1990'da kendisini Demokratik Güney Osetya Sovyet Cumhuriyeti ilan etmesi üzerine Tiflis bölgenin özerkliğini kaldırmıştır. 1991'de Gürcülerin, Güney Osetya başkenti Tshinvali'ye girmesiyle çatışmalar başladı. 14 Temmuz 1992'de Ruslar, Gürcüler ve Osetlerden oluşan barış gücü ateşkesi sağlamıştır.[16][17][18] Gürcü askerleri şiddetli çatışmaların ardından 1994 yılında imzalanan ateşkes anlaşması uyarınca Abhazya'yı terk etmek zorunda kalmıştı. Anlaşma uyarınca Rusya burada 3 bin barış gücü askeri bulundurma hakkına sahip olmuş, ancak Moskova bugüne kadar orada sadece 2 bin 500 asker bulundurmuştu.[17][19] 1992'de fiilen ayrıldıktan sonra ilk referandumda Osetlerin yüzde 98'i, 2006'daki ikinci referandumda ise yüzde 90'ı bağımsızlığı seçti. Fakat, Güney Osetya'nın bağımsızlığı hiçbir ülke tarafından tanınmamıştır.[18][20][16] 18 Temmuz 2008 tarihinde ayrılıkçı Çeçenler kendi web sitelerinde Rusya’nın planladığı saldırıyı bildirmiştir.[17]

Gelişmeler
17 Şubat 2008'de ABD desteğiyle Kosova'nın bağımsızlığını ilan etmesi üzerinde Rusya, Abhazya ve Güney Osetya'nın bağımsızlığını gündeme getirmiştir.

1 Ağustos 2008 - 7 Ağustos 2008
Bu tarihler arasında oluşan olaylar gerilim ve ön hazırlık dönemidir. 1-7 Ağustos 2008 tarihleri arasında olayların gerilimi had safhaya çıkmış ve 8 Ağustos 2008'de başlayan savaşı hazırlamıştır.

8 Ağustos 2008
8 Ağustos 2008 tarihinde Gürcü kuvvetler, bağımsızlığını ilan eden Güney Osetya topraklarına operasyon düzenlemişlerdir. Gürcü birlikler başkent Tshinvali'nin çevresindeki 8 yerleşim birimini kontrol altına almışlar, iki Rus uçağı düşürmüşler ve üç Rus askerini yaralamışlardır. Ruslar ise Gürcistan karakollarına ateş açarak saldırılara cevap vermiştir, bunun üzerine Gürcistan'da seferberlik ilan edilmiştir.[21][22]

Gürcistan'da Rus savaş uçakları tarafından bombalanan bir binanın durumu.Aynı gün içinde, modernizasyonunu Türkiye'nin yapmış olduğu, Gürcistan'ın başkenti Tiflis'e 30 kilometre mesafedeki Marneuli Havaalanı'nı Rus savaş uçakları bombaladı.[23] Rus ordusu tanklarını Tskhinvali'deki Gürcü bölgesine doğru sürmüştür.[24][25] 8 Ağustos 2008 tarihinde 50 Rus tankı ile zırhlısı Güney Osetya'ya girdi. Bu sırada Gürcistan tarafından Su-25 ve TU-22 tipi 2 Rus savaş uçağı düşürüldü.[26] Gürcistan TSİ 14:00 - 17:00 arası ateşkes ilan etmiştir.[27]

Gürcistan Başbakanı Lado Gurgenidze, yaptığı açıklamada, taraflar arasında ateşkes sağlandıktan birkaç saat sonra bölgedeki Gürcü köylerinin bombardımana tutulması üzerine askeri operasyona başlamak zorunda kaldıklarını söylemiştir. [28]

Rusya'ya ait Su-24 bombardıman uçakları, Gürcistan'ın çatışmaların devam ettiği Güney Osetya bölgesindeki Kareli kentindeki polis merkezini bombalamıştır. Uçaklar 2 bomba bırakmıştır.[29] Rusya'nın bölgedeki barış gücü birliklerinin komutanı Marat Kulahmetov, Tkverneti köyündeki mevzilere karşı düzenlenen hava saldırısına 5 adet Rus yapımı Su-25 uçağının katıldığını söylemiştir.[30]9 Ağustos 2008 tarihinde Rus savaş uçaklarının, bölgenin sınırındaki Gori kentinde attığı bombalardan biri, bir apartmana isabet etmiş, olayda 5 kişi ölmüş ve çok sayıda kişi yaralanmıştır.[31] [32]

2004 yılındaki Gürcü - Oset çatışmalarındaki Gürcü keskin nişancılarGürcistan yönetimi, Irak'taki askerlerinden iki binini Güney Osetya'da çatışan birliklere yardımcı olma amacıyla geri çekme kararı almıştır.[33] Güney Osetyalı ayrılıkçı lider Eduard Kokoity ise 8 Ağustos 2008 tarihinde başlayan Gürcistan bombardımanı ve çatışmalar sonucu en az 1400 kişinin öldüğünü iddia etmiştir.[34]

Rusya'ya ait savaş uçaklarının yaptıkları bombardıman, Gürcistan'ın önemli limanlarından olan Poti limanını kullanılamaz hale gelmiştir. 8 Ağustos 2008 tarihinde gerçekleşen Rus bombardımanı sırasında ölen veya yaralanan olmamıştır.[26] Ayrıca Senaki üssünü de bombalamıştır. Rusya Federasyonu, Güney Osetya’ya 150 tanklık silahlı kuvvet göndermiş, Güney Osetya başkenti Tshinval’deki çatışmalar ise kentin güneyinde yoğunlaşmıştır.[35]

9 Ağustos 2008
Rusya Başbakan Yardımcısı Sergey Sobyanin'in Moskova'da düzenlenen toplantıda yaptığı açıklamada, son 36 saat içinde 30 binden fazla insanın Rusya sınırını geçtiğini belirtmiştir.[36] Gürcistan Ekonomik Kalkınma Bakanı Ekaterina Sharashidze, Rusya Federasyonu'nun saldırı uçaklarının Bakü Tiflis Ceyhan Petrol Boru Hattı'na bomba attıklarını fakat isabetli olamadıklarını söylemiştir.[37]

Gürcistan'ın hukuken bir parçası olan ama tıpkı Güney Osetya gibi fiilen bağımsız olan diğer bölge Abhazya'da savaşa dahil olmuştur. Abhazya hava ve kara güçleri 9 Ağustos 2008 tarihinde Kodorsko vadisini bombaladıklarını duyurmuştur.[38]

Gürcistan Parlamentosu, 9 Ağustos 2008 tarihinde Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikhail Saakashvili'nin istediği üzerine devletin 15 günlük savaş hali durumunda olduğunu onaylamıştır.[39]

Gürcü - Rus çatışmaları nedeni ile Gürcistan'da bulunan Rusya Federasyonu elçiliğinin önünde Gürcistan vatandaşlarının yapmış olduğu miting.Rusya'nın 395 bin, Gürcistan'ın ise 32 bin askeri bulunmaktadır. Seferberlik halinde askerlik hizmeti verebilecek 16-49 yaş arası erkek sayısı Rusya'da 73 milyon, Gürcistan'da ise 2.3 milyondur.Rusya'nın muharebe kapasitesine sahip 23 bin tankı var. Gürcistan'ın ise 128 adettir. Askerleri taşıyacak zırhlı araç sayısı Rusya'da 9900, Gürcistan'da 44 adet bulunmaktadır. Rusya'nın 1809 savaş uçağı, 1932 helikopteri bulunmaktadır. Gürcistan'ın ise sadece 8 savaş uçağı, 37 helikoptere sahip durumdadır.[40]

9 Ağustos 2008 tarihinde Gürcistan devlet başkanı Mikhail Saakashvili, Rusya'ya ateşkes çağrısında bulunmuş[41] [42] ve Gürcistan'ın Güney Osetya'nın Başkenti Tshinvali'den çekileceklerini açıklanmıştır.[43][44]

Rusya'da ulusal yayın yapan İzvestiya Gazetesi ; “Gürcistan'ın son dört yılda savunma bütçesinin 30 kat artmıştır. Türkiye’nin Gürcistan’ın savunma harcamaları için 45 milyon dolar yardımda bulunmuş, ABD’nin de 40.6 milyon dolar hibe etmiştir. Türkiye çok sayıda gelişmiş silah ve mühimmat sağladı. Türkiye'nin Gürcistan'a vereceği silahlar arasında 100 araç, 50 adet PZRK tipi füze rampası, Kılıç 2 ve Doğan savaş gemileri, SkyWatcher hava erken uyarı sistemi, 80 adet MP5 otomatik silah, 1800 M72 el bombası, 10 milyon adet mermi, 160 MP5A3 silahı var” diyerek savaşın sorumlusunun Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye olarak iddia etmiştir. [45]

Gürcistan'da bir televizyon kanalı, Gürcistan silahlı kuvvetleri tarafından vurulan 2 Rus uçağının[26] esir pilotlarının görüntülerini yayınlamıştır. Uçakları vurulduktan sonra paraşütle kurtulan pilotlar yaralı olarak önce bir bölge hastanesine oradan başkent Tiflis'e sevk edilmiştir.[46]

10 Ağustos 2008
9 Ağustos 2008 tarihinde Gürcistan başkanı Mikhail Saakashvili yaptığı Güney Osetya'dan çekilme açıklaması üzerine Gürcistan ordusu çekilmeye başladığını bildirmiş,ama bu çekilme Rusya tarafından yalanlanıp,Gürcistan'ın daha önce yapmış olduğu ateşkes önerisini reddetmiştir.[46][47].Rusya, Gürcistan'ın Karadeniz kıyılarını donanmayla abluka altına almaya başlamış,bu abluka'nın nedeni olarak ta bir Rus yetkilinin yaptığı açıklamaya göre:“Gürcistan'a silah ve askeri donanım girmesini engellemek olduğunu” ve buna bağlı olarak Rusya Batı ülkeleri ve Ukrayna'yı, Gürcistan'a silah sağlamakla suçlamıştır[48].Türkiye'deki Gürcüler de savaşmak için ülkelerine dönmeye başlamış Sarp sınır kapısında yığılmalar başlamıştır.[49].

Rusya Federasyonu içinde kalan Kuzey Osetya, Gürcistan içinde kalan Güney Osetya.Gürcistan'ın Acaristan bölgesinde bulunan Poti limanının bombalanması sonucu Gürcistan'a giden gemiler Trabzon'a yöneltilmeye başlanmıştır.[50]Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, yönetimin, Rus gemilerinin geri dönüşüne izin vermeme hakkını elinde tuttuğu belirtmiş, Rus gemileri de Güney Osetya'daki çatışmalara müdahil olmamaları konusunda uyarmıştır. Açıklamada "Ukrayna, çatışmaya katılan gemi ve botların, sorun çözülmeden Ukrayna'ya dönmelerini yasaklama hakkını elinde bulundurmaktadır" denilmiştir. [51]

Gürcistan'ın başkentindeki Tiflis havaalanı bombalanmış, Rus savaş uçaklarınca atılan 3 bombanın, havaalanı yakınındaki 31'inci uçak fabrikasını vurmuştur.Fabrikada SSCB döneminden beri SU-25 tipi askeri uçaklar üretilmekteydi.[52] Ayrıca Rus uçaklarının, Gürcistan'ın ayrılıkçı Güney Osetya bölgesinin sınırında bulunan, 600 Gürcü Askerin bulunduğu, Gori'deki askeri üssü bombalaması sonucu 20 Gürcü askeri ölmüştür. Yatakhane olarak kullanılan binanın yakınına 50 kilo ağırlığında bomba düşmüştür.[53]Rusya'nın Gürcistan'ı çeviren deniz donanması, füze taşıyan bir Gürcü savaş gemisini çıkan çatışma sonucunda batırmıştır.[15]

Rus uçaklarının bombaladığı Gürcistan'dan tek yanlı olarak ayrılan Abhazya'ya sınır Zugdidi kenti boşaltılmıştır. Abhazya lideri Sergey Bağapş, "Yukarı Kodori Deresi'nden Gürcü birliklerinin çıkmasını" istemiştir.[13] Gürcistan Dışişleri Bakanlığı, Güney Osetya'daki çatışmayı bitirdiklerini söylemiş ve ateşkes yapılmasını Rusya'nın Tiflis Büyükelçiliğine iletmiştir. [54] Gürcistan'ın ateşkes istemesinden sonra Rusya’nın Birleşmiş Milletler temsilcisi Büyükelçi Viktor Çurkin, ABD'nin New York kentinde yaptığı açıklamada, “Savaşa bir son vermeye hazır olduğumuzu, Güney Osetya’daki güçlerimizi geri çekeceğimizi ve güç kullanmama yönünde bağlayıcılığı olan bir anlaşmayı imzalamaya hazır olduğumuzu net bir şekilde belirtelim” demiştir.[55] Ayrıca Gürcü - Rus çatışması nedeni ile Gürcistan vatandaşları Rusya'nın Tiflis Büyükelçiliğinin önünde ve Tiflis sokaklarında mitingler yapmıştır.[13]

Savaş nedeni ile 10 Ağustos 2008 tarihindeki Türk Hava Yolları'nın İstanbul - Tiflis seferleri yapılamamış ve yolcular Trabzon üzerinden üzerinden Tiflis'e gidebilmişlerdir. [56] Güney Osetya’nın Gori kentinden başkent Tshinvali'ye hareket eden 4 Türk gazeteci, Oset askerler tarafından saldırıya uğramış ve 2 Türk gazeteci yaralanmıştır.[57]

Savaşın üçüncü gününde Güney Osetya'nın başkenti Tshinvali ile Güney Osetya’nın büyük bir kısmı Rus askerleri ile Oset güçlerin kontrolüne geçmiştir. Güney Osetya’da Rus askerleri ve askeri silahları giderek artmıştır. Abhazya, Gürcistan ile barış görüşmelerini kesmiştir. [58]

11 Ağustos 2008
Rusya Federasyonu, Gürcistan'dan tek yanlı bağımsızlığını ilan eden Abhazya'daki Gürcü askerlerine Abhazya'dan çekilmeleri ve silahsızlanmaları için ültimatom vermiş, Rusya ordusuna bağlı 9 binden fazla paraşütçü asker ile 350 kadar silahlı kuvvetler, Gürcistan'ın diğer sorunlu bölgesi olan Abhazya'ya yönlendirilmiştir.[59] Rus birlikleri, öğle vakitlerine doğru Abhazya bölgesinin 40 kilimetre kadar içerisine girmiş, esir alınan Gürcü askerlerinin görüntüleri Rus televizyonlarında yayınlanmaya başlamıştır.[60] Rus savaş uçaklarının Gürcistan'ın başkenti Tiflis yakınındaki Kocori askeri üssü ve diğeri de Makhata radar tesisi olmak üzere iki yeri bombalamıştır.[59]

Gürcistan ve Abhazya. (Ayrıca komşu ülkeler; Türkiye, Rusya, Ermenistan ve Azerbaycan)Gürcistan güçleri sabah erken saatlerde Güney Osetya'nın başkenti Tshinvali'ye silahlı saldırı düzenlemiş, saldırıda 3 Rus barış gücü askeri ölmüş, Gürcü güçlerinin saldırısında 18 Rus askeride yaralanmıştır.[59] Rus savaş uçaklarının 11 Ağustos 2008 gecesi Tiflis uluslararası havaalanının radarlarını bombalamıştır. Radar tesislerinde hafif hasar meydana gelmiş, Havaalanındaki faaliyetler devam etmiştir.Ayrıca Rus savaş uçakları Gürcistan'ın iç kesimlerindeki Gori kentinide bombalamıştır.[59] Rus ve Oset birlikleri savaş boyunca 15 farklı şehri bombalamıştır.[61]

Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikhail Saakashvili, AB temsilcilerinin önerdiği ateşkes taahhütnamesini, Gürcistan Cumhuriyeti'nde bulunan Avrupa Birliği dönem başkanı Fransa'nın Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner ve AGİT dönem başkanı Finlandiya'nın Dışişleri Bakanı Alexander Stubb'ın yanında imzalamıştır.[62]

Rusya Federasyonu'nun savaş uçakları, Güney Osetya bölgesindeki çatışmalar nedeniyle Acara Özerk Cumhuriyeti'ndeki Türkiye sınırına 14 kilometre mesafedeki Gürcü köyü Mahvilauri'yi bombalamış, Batum'un Helvaçauri ilçesine bağlı birçok belde zarar görmüştür. [19]

Rus tankları, Güney Osetya yakınındaki Gori kentine doğru ilerlemeye çalışmış, ancak Gürcü güçleri tarafından püskürtülmüştür.[62] Rus kuvvetleri yapılan çatışmalar sonucu akşama doğru Gori kentinin kontrolünü ele geçirmişler ve ilerlemeye devam etmişlerdir. [63] Rus güçleri Abhazya yakınındaki Zugdidi'ye ve Senaki'ye de girmiş ve polis karakolları ile Senaki'deki Gürcü askeri üssünü de ele geçirmişlerdir.[64] Gece vakitlerinde Rus askerleri, Gürcistan'ın Poti kenti ve limanını da ele geçirmişlerdir.[65] Gürcistan hükümeti, çatışma bölgesindeki askeri birliklerini Tiflis’i korumak için geri çekmeye başlamıştır.[66]

Diplomatik Gelişmeler

8 Ağustos 2008

8 Ağustos 2008 tarihindeki Rusya ve Gürcistan çatışmaları sırasında yanan Gürcü tankları.[67]Çatışma nedeni ile Rusya, Gürcistan'ın elektriğini kesti. Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikhail Saakashvili, 8 Ağustos 2008 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ı arayarak Türkiye'den elektrik istemiştir. Türk tarafı öğle saatlerinden itibaren Gürcistan'a elektrik vermeye başlamıştır.[68]

Gürcistan Başbakanı Lado Gurgenidze ve Güvenlik Sekreteri Alexandre Lomaia, 8 Ağustos 2008 tarihinde Gürcistan'ın başkent Tiflis yakınlarındaki Vaziani askeri üssüne gitmişlerdir. Vaziani üssünde Gürcistan'daki genel seferberlik ilanından sonra silah altına alınan yedek askerlerin toplanması ve benzeri durumlarıyla ilgili incelemelerde bulunduklarını söylemiştir[69]

9 Ağustos 2008
2008 Yaz Olimpiyatları sebebi ile Çin Halk Cumhuriyeti'nin başkenti Pekin'de bulunan Rusya Federasyonu Başbakanı Vladimir Putin, 9 Ağustos 2008 tarihinde ABD Devlet Başkanı George Bush ile görüşmesinin hemen ardından Kuzey Osetya'nın başkenti ve Rusların Güney Ordusu'nun karargahı Vladikavkaz'a inmiştir. Savaşla ilgili brifing almıştır.[38]

Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Dimitri Medvedev, 9 Ağustos 2008 tarihinde öğle saatlerinde ABD Başkanı George W. Bush ile bir telefon görüşmesi yapmıştır. Dmitri Medvedev, Güney Osetya krizinin tek çözümünün Gürcistan askerlerinin çatışma bölgesinden tamamen ayrılması olduğunu belirtmiştir.[38]

8 Ağustos 2008'de başlayan Tskhinvali çatışmalarında taaruz yerleri. Mavi renkli Gürcü saldırıları, kırmızı renkli Rus kuvvetleri.Türk Kızılayı, 9 Ağustos 2008 tarihinde bölgeye insani yardım götürüleceğini belirtmiştir. Şu açıklamayı yapmıştır; Türk Kızılayı Kafkasya Krizi İnsani Yardım Operasyonu kapsamında bölgeye sağlık ve uzman afet personelinden oluşan 37 kişilik ekiple 130 çadır, 2100 battaniye, 150 kampet, gıda ve su ulaştırdı. Türk Kızılayı yardım ekiplerinin bir kısmı Sarp Sınır Kapısı’na ulaşmış ve insani yardım çalışmalarını yürütmek için hazırlıklarına devam etmektedir. Yardım ekipleri tarafından sınırda Kafkasya Krizi İnsani Yardım Operasyonu Alan Koordinatörlüğü kurulmuştur. Türk Kızılayı Afet Operasyon Merkezinde kurulan Kriz Masası da bölgedeki gelişmeleri Dışişleri Bakanlığı ile koordineli şekilde takip etmektedir denilmiştir.[70] Türk Kızılayı, Gürcistan sınır bölgesine yığınak yapmıştır.[71]

10 Ağustos 2008
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Dimitri Medvedev'in acil çağrısı üzerine toplanmış, ABD ve bir çok konsey üyesi ülke de Rusya'ya toplantıda ateşkesi kabul etmesi yönünde baskı yapmasına karşın Rusya bunu reddetmiştir. Toplantıda ateşkes kararı alınamamıştır. [72]

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Ali Babacan, Gürcistan Dışişleri Bakanı Eka Tkeşelaşvili ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile telefonda görüşmüştür. "Gürcistan'ın Güney Osetya bölgesinde süregiden çatışmanın tırmanmasından duyulan endişeyi" dile getirmiştir. [73]

11 Ağustos 2008
Avrupa Birliği dönem başkanı Fransa’nın Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın dönem başkanı Finlandiya’nın Dışişleri Bakanı Alexander Stubb ile birlikte bölgeye giderek Gürcistan ve Rusya Federasyonu'nda temaslarda bulunmuşlardır.[55]

Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı Dick Cheney, Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikhail Saakashvili'yi arayarak Rusya'nın saldırganlığı cevapsız bırakılmamak zorundadır ve buna devam etmesinin ABD ve daha geniş çerçevede uluslararası toplumla ilişkilerinde ciddi sonuçları olacaktır demiştir. [59]

Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili, ayrılıkçı Güney Osetya bölgesine sınır Gori kentine Avrupa Birliği dönem başkanı Fransa’nın Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın dönem başkanı Finlandiya’nın Dışişleri Bakanı Alexander Stubb ile birlikte gitti. Gori kentinde incelemelerde bulunmuştur. [74]

Akşamın ilerleyen saatlerinde Gürcistan Başbakanı Poti kentinin düştüğünü ifade etmiştir.[75]

Askeri Durumlar

İkinci Çeçenistan Savaşı sonrasında Gürcistan askerlerinin 2002 yılındaki eğitimi
Bosna Savaşı'nın ardından 1996 yılında Bosna'daki bir görevde Rus askerleri.
Bir Alman müzesinde T-72 tankları ve BMP-2 piyade savaş araçları. İki araç tipi de Rusya tarafından 2008 Güney Osetya Savaşı'nda kullanılmıştır.[76][77]. Gürcistan da 82 T-72'ye sahiptir.[78].
Kuvvetler
Gürcistan Güney Osetya Rusya
Ordu 30,000[79] 3,000[80] Bölgede 100,000[79]
Tank 200[79] 87[80] Bölgede 620[79]
Hava Aracı 82[kaynak belirtilmeli] 0[80] Bölgede 320[79]

Ordular
Gürcistan ordusu genelde kara kuvvetlerinden oluşmaktadır. Deniz ve hava kuvveti bulunmamaktadır. Bu yüzden askeri yönden Rusya'nın hayli gerisindedir.Gürcü subayları Türk subaylar eğitmektedir. Amerika ise Gürcü ordusuna cephane,teknoloji ve askeri araç yardımı yapmaktadır. Gürcistan ordusunun piyadeler harici en büyük gücü T-55 ve T-72 tanklarıdır. Bu tanklar SSCB döneminden kalmadır .Tüm doğu bloğu bölündükten sonra bu tankları hurdalığa çıkarmıştır. Fakat Gürcü ordusu bu tankları halen kullanmaktadır. Asker sayısı 30 000 civarındadır. Seferberlik ilan edildiğinden asker sayısında artma beklenmektedir. Seferberlik ile birlikte 18-55 yaş arası eli silah tutan tüm erkekler ile birlikte ordu mevcudu 30,000'den 37,000'i bulacaktır.[81][40]
Güney Osetya'da Rus etkisi fazladır.[81] Rusya, Osetyalılar Rus pasaportlu kişiler olduğu için bölgeye bu neden üzerine girdiklerini belirtmiştir.[38] Böylece Güney Osetya ordusu Rusya destekli bir ordu olmuştur. Güney Osetya ordusunun askeri personeli nüfusu az olduğundan kaynaklı olarak azdır. Hava kuvvetleri bulunmamaktadır. Denizlere kıyısı olmadığından deniz kuvvetleri de bulunmamaktadır. Savaşın geçtiği bölgede yer almaktadır. Böylece Osetyalı askerler tecrübe kazanmaktadır. Güney Osetya ordusunun mevcudu 3000'dir. Ordu sayısında artma beklenmemektedir.[81][40]
Abhazya, Gürcistan'ın 2005'te işgal ettiği alanları geri alabilmek için durumdan faydalanarak savaşa girmiştir. Abhaz askerler, Abhazya-Gürcistan sınırına yığınak yapmaya başlamışlardır. Gürcistan'ın Osetya'da Rus ve Osetya ordusu ile mücadelesinden faydalanmıştır. Bu şekilde topraklarını genişletmeyi hedeflemektedir. Abhazya'nın Gürcülere göre üstünlüğü hava ve deniz kuvvetleri olmasıdır. Abhaz hava kuvvetleri sınırlarındaki Gürcü birimlere saldırdığı öne sürülmüştür.Asker sayısı yaklaşık 1000 kişidir. Seferberlik ilan etmediğinden asker sayısında artma beklenmemektedir.[81][40]

Tepkiler

Uluslararası örgütler
Avrupa Birliği dönem başkanı Fransa, Gürcistan'dan tek yanlı bağımsızlığını ilan eden Güney Osetya'da "düşmanlığın hemen sona erdirilmesi" çağrısında bulunarak, krizin çözümlenebilmesi amacıyla temasların artırılacağını bildirmiştir. [82]
NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer, Gürcistan ile Güney Osetya arasındaki çatışmalardan "büyük endişe duyulduğunu" açıkladı. Taraflara silahlı kuvvet kullanmamaları ve uzlaşma arayışı için doğrudan görüşmeler başlatmaları çağrısında bulunmuştur. Genel Sekreter, NATO'nun gelişmeleri yakından izlediğini bildirmiştir.[83]
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiseri Antonio Guterres, Kafkasya'daki çatışmanın bütün taraflarını, sivillerin güvenliğini sağlamaya çağırmıştır. Çatışmalardan kaçan sivillerin güvenliğinden kaygı duyduğunu belirterek, çatışan taraflardan sivillere zarar vermemelerini ve serbest geçişlerine izin vermelerini istemiştir.[12]
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Terry Davis, yaptığı yazılı açıklamada, Güney Osetya'daki çatışmalarda sivillerin ölmesinden endişe duyulduğunu, önceliğin "hemen ve koşulsuz" ateşkesin ilan edilmesi olduğunu belirtmiştir. Açıklamada, ateşkesi, barışçı ve daimi bir çözüme varılması için doğrudan görüşmelerin izlemesi gerektiği vurgulanarak, ülkenin bölge halkı için çok kötü sonuçlar doğurabilecek bir savaşın eşiğinde olduğu ifade edilmiştir.[84]
- Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi, Güney Osetya'daki yaralılar için insani yardım koridoru açılmasını istemiştir. Kızılhaç sözcüsü Anna Nelson, gazetecilere yaptığı açıklamada, ambulansların olay yerine ulaşması ve yaralı sivillerin tahliye edilmesi için insani yardım koridoru açılması gerektiğini belirtmiştir.[69]

Ülkeler

Tanınan Ülkeler
ABD başkanı George W.Bush olayı endişe ile izlediğini ve Rusya'nın bir an önce bombardımanı durdurmasını istediğini bildirmiştir.[85] Ayrıca Avrupalı müttefikleri ile uluslararası bir arabuluculuk girişiminin başlatılması için görüştüklerini belirterek, ABD'nin diyaloğu başlatmak için ayrıca çatışmanın bütün tarafları ile ilişki içinde olduğunu söylemiştir.[39] ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, "Rusya'yı, Gürcistan'a yönelik savaş uçakları ve füzelerle yürütülen saldırıları durdurmaya, Gürcistan'ın toprak bütünlüğüne saygı göstermeye ve Gürcü topraklarından muharip güçlerini geri çekmeye çağırıyoruz." demiştir.[86]
Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Dimitri Medvedev ise Vatandaşlarımızın ölümlerinin cezasız kalmasına izin vermeyeceğiz." diye konuşmuştur.[86] Güney Osetya krizinin tek çözümünün Gürcistan askerlerinin çatışma bölgesinden tamamen ayrılması olduğunu belirtmiştir.[38]Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov , Moskova'daki konuşmasında Gürcistan'ın etnik temizlik yaptığını söylemiştir.[87]
Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, "Bölgede bulunan bir ülke olarak bu tabi öncelikle bizi rahatsız eden bir durumdur. Özellikle barışa yönelik öncelikleri olan bir ülke olmamız sebebi ile çevremizde böyle bir durumun olması bir diğer taraftan Gürcistan'ın toprak bütünlüğü konusunda bir sıkıntı yaşamasını da istemeyiz. Temennimiz o ki ateşkes bir an önce temin edilir ve diplomatik yollara başvurulur" demiştir.[88] Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'ndan; "Ülkemiz, komşusu ve dostça ilişkiler sürdürdüğü Gürcistan’ın sorunlarının barışçıl yollardan çözümlenmesi gerektiği görüşündedir. Bu görüşlerimizi hem ikili düzeyde, hem uluslararası forumlarda dile getirmekteyiz. Bu çerçevede ülkemiz, bölgesel barış ve güvenliği tehdit edebilecek bu çatışma ortamının itidal, sağduyu ve diyalog yoluyla aşılması ve yeni gerginliklere yol açabilecek adımlardan kaçınılması gerektiğine inanmakta ve taraflara çatışma ve askeri eylemleri durdurarak birbirleriyle doğrudan görüşmeleri yönünde çağrıda bulunmaktadır." denilmiştir.[89]
Almanya Başbakanı Angela Merkel, Kafkasya'daki şiddete derhal son verilmesini isterken, ABD devlet başkanı George W.Bush, Rusya'dan bombardımanı derhal durdurmasını isteğini tekrarladı ve konuyla ilgili Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev ve Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili ile telefon görüşmesi yapmıştır. [12] Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, Rusya Federasyonu ve Gürcistan Cumhuriyeti'nin yetkilileri ile yaptığı telefon görüşmelerinde, "Rus ve Gürcü hükümetlerinin bu krize siyasi çözüm bulmaları için doğrudan görüşmeleri başlatmaları gerektiğini" söylemiştir.[90]
Fransa, Gürcistan'dan tek yanlı bağımsızlığını ilan eden Güney Osetya'da "düşmanlığın hemen sona erdirilmesi" çağrısında bulunarak, krizin çözümlenebilmesi amacıyla temasların artırılacağını bildirmiştir. [82]
Çin Halk Cumhuriyeti devlet haber ajansı Xinhua, "Pekin Olimpiyat Oyunları'nın açılmasıyla, dünya bir Olimpiyat dönemine girdi. Bu özel günlerde, Güney Osetya'da silahlı çatışmaların çıkması dünya halklarının görmek istediği bir şey değil." demiştir.[91]
Letonya, Litvanya, Estonya ve Polonya devlet başkanlarının yaptığı ortak açıklamada, "AB ve NATO inisiyatif almak ve Avrupa'nın doğusunda, emperyalist ve revizyonist politikaların yayılmasına karşı çıkmak zorunda." denilmiştir. Açıklamada, ayrıca Polonya ve Baltık ülkelerinin, "Moskova'nın, Avrupa'daki küçük bir devlete saldırısının, sessizce ya da kurbanlarla failleri bir tutan anlamsız açıklamalarla geçiştirilmemesi için ellerinden gelen her şeyi yapacakları" belirtilmiştir. [71]
İngiltere'nin daimi temsilci yardımcısı Büyükelçi Karen Pierce, Rusya'nın bu tutumunu, "Rusya'nın bu isteklerle, çatışmaları uzatmanın yolunu aramakta olduğu çok net biçimde ortada. Ne ateşkesi kabul ediyor ne de birliklerini çekmeyi" diye konuşmuştur. [72] İngiltere Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Gürcistan'daki İngiliz vatandaşlarına, "eğer kalmalarını gerektiren acil bir durumyoksa" en kısa zamanda ülkeyi terk etmelerini istemiştir. Vatandaşların "bazı uçak seferleri sürüyorken ve henüz sınırlar açıkken" ülkeyi terk etmeleri önerilmiştir.[92]
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Hasan Gaşghavi, "İran, masum insanların ölümüne sebep olan krizden oldukça endişelidir. İran ihtilafa derhal son verilmesinii istemektedir" demiştir. [14]

Tanınmayan Ülkeler
Abhazya yönetimi Dışişleri Bakanı Sergey Şamba, "Abhaz silahlı kuvvetleri Gürcüleri Yukarı Kodori bölgesinden çıkartmak için operasyon düzenlemiştir" demiştir. Yukarı Kodori bölgesinin bombalaması için savaş uçakları gönderdiklerini belirtmiştir.[93] Ayrıca 15 Ağustos'ta Gürcistan'la yapılacak görüşmelere katılmayacağını açıklamıştır. Abhaz lider Sergey Bağaşbili, Almanya'nın arabuluculuğunda Berlin'de yapılması öngörülen barış görüşmelerine katılmama gerekçesi olarak, 9 Ağustos 2008 - 10 Ağustos 2008 tarihinde yaşanan çatışmaları göstermiştir. [35]

Ayrıntılar
2001 yapımı Tom Clancy'nin "Ghost Recon" oyununun senaryosu 2008 yılının Ağustos ayında, Rusya ile Gürcistan arasında gerçekleşecek savaşta geçer.[94]

Gürcistan Cumhuriyeti ( Gürcistan'dan tek yanlı olarak bağımsızlığını ilan eden Abhazya ve Güney Osetya) ve Kuzey Kafkasya'daki Rusya Federasyonu.
Tarih 1 Ağustos 2008[1][2] - Devam Etmekte
Bölge Güney Osetya
Sonuç

Taraflar
Güney Osetya
Rusya Federasyonu
Kuzey Osetya
Abhazya[3] Gürcistan
Kumandanlar
Eduard Kokoity
Dmitri Medvedev
Vladimir Putin
Marat Kulakhmetov
Anatoliy Serdyukov
Sergey Bagapsh Mikhail Saakashvili
Lado Gurgenidze
Davit Kezerashvili
Zaza Gogava
Alexandre Lomaia
Güçler
: 3,000[4]
: yaklaşık 70,000[5]
yaklaşık 1,000[6] : 29,000[4]
Kayıplar
21 Rus askeri öldü,[7] 150 yaralı[8][9][10]
2000 Osetyalı, 1-9 Ağustos boyunca öldürüldü.[11]
10 Rus jeti düşürüldü, 30 Rus tankı imha edildi[12] 150 Gürcü askeri öldü, 400 Gürcü askeri yaralı[13][14] [12]
1 Gürcü Gemisi batırıldı [15]
Savaş boyunca çıkan çatışmalar sonucunda toplam 2000 Oset hayatını kaybetmiştir.[12][15]
2008 Güney Osetya Savaşı, Ağustos 2008 tarihinde Güney Osetya - Rusya-Gürcistan ve son olarak Abhazya'nın katılımı ile aralarında gerçekleşen gerilim ve çatışmalarla başlayan savaştır.

Konu başlıkları [gizle]
1 Gürcistan - Güney Osetya Sorunu
2 Gelişmeler
2.1 1 Ağustos 2008 - 7 Ağustos 2008
2.2 8 Ağustos 2008
2.3 9 Ağustos 2008
2.4 10 Ağustos 2008
2.5 11 Ağustos 2008
2.6 Diplomatik Gelişmeler
2.6.1 8 Ağustos 2008
2.6.2 9 Ağustos 2008
2.6.3 10 Ağustos 2008
2.6.4 11 Ağustos 2008
3 Askeri Durumlar
3.1 Kuvvetler
3.2 Ordular
4 Tepkiler
4.1 Uluslararası örgütler
4.2 Ülkeler
4.2.1 Tanınan Ülkeler
4.2.2 Tanınmayan Ülkeler
5 Ayrıntılar
6 Kaynakça
7 Dış Bağlantılar

Gürcistan - Güney Osetya Sorunu
Güney Osetya, 1922'de özerk bölge olarak Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği yönetimindeki Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlandı. Sovyetlerin dağılmasının ardından Rusya'ya bağlı Kuzey Osetya ile birleşmeyi isteyen Güney Osetya ve Gürcistan Cumhuriyeti arasındaki gerginlik 1989 sonlarından itibaren artış gösterdi. Bölgenin, 1990'da kendisini Demokratik Güney Osetya Sovyet Cumhuriyeti ilan etmesi üzerine Tiflis bölgenin özerkliğini kaldırmıştır. 1991'de Gürcülerin, Güney Osetya başkenti Tshinvali'ye girmesiyle çatışmalar başladı. 14 Temmuz 1992'de Ruslar, Gürcüler ve Osetlerden oluşan barış gücü ateşkesi sağlamıştır.[16][17][18] Gürcü askerleri şiddetli çatışmaların ardından 1994 yılında imzalanan ateşkes anlaşması uyarınca Abhazya'yı terk etmek zorunda kalmıştı. Anlaşma uyarınca Rusya burada 3 bin barış gücü askeri bulundurma hakkına sahip olmuş, ancak Moskova bugüne kadar orada sadece 2 bin 500 asker bulundurmuştu.[17][19] 1992'de fiilen ayrıldıktan sonra ilk referandumda Osetlerin yüzde 98'i, 2006'daki ikinci referandumda ise yüzde 90'ı bağımsızlığı seçti. Fakat, Güney Osetya'nın bağımsızlığı hiçbir ülke tarafından tanınmamıştır.[18][20][16] 18 Temmuz 2008 tarihinde ayrılıkçı Çeçenler kendi web sitelerinde Rusya’nın planladığı saldırıyı bildirmiştir.[17]

Gelişmeler
17 Şubat 2008'de ABD desteğiyle Kosova'nın bağımsızlığını ilan etmesi üzerinde Rusya, Abhazya ve Güney Osetya'nın